Are
you nuts?

 

Een
aantal jaren geleden werkte ik als voedingsadviseur voor een groot Nederlands
ziekenhuis. Het was mijn taak om op vernieuwende wijze strategieën te bedenken
die de bezoekers en patiënten zo lang mogelijk, zo gezond mogelijk konden
houden. Om daar te komen ging ik in gesprek met personeel, om te peilen wat hun
kennisniveau was van eten en drinken. Zo mocht ik een keer een consult van de
diëtist bijwonen. Ze adviseerde een meneer met overgewicht en hart-en-vaat
problematiek “vooral geen noten te eten als tussendoortje, want die bevatten
wel erg veel calorieën”. Ik schrok daar toen nogal van. Daarnaast adviseerde ze
meneer om “…dan maar wat aanlenglimonade te drinken als u water niet lekker
vindt”. Ik heb me moeten inhouden om
niet in te grijpen tijdens dat consult. Inmiddels zijn we een aantal jaren
verder en er gaat veel aandacht uit naar een nieuwe kijk op eten. Ik besloot de
proef op de som te nemen en het gesprek opnieuw aan te gaan met de diëtist.
Ontmoet Jonathan Klaassen.

 

doc.: Laten
we eerst nog even terug naar dat consult gaan Jonathan. Het betrof namelijk een
man van rond de 45 jaar, aan de zware kant, zo’n 95 kilo bij 1.80m (en neen,
dat kwam niet door de spiermassa). De betreffende persoon had een hartinfarct
gehad en nog altijd een te hoog cholesterolgehalte (totaal en LDL). Hij zat nu
in het revalidatietraject: voedings- en beweegadviezen. Hij liep dus bij de
diëtist én ging 3 maal per week naar de fysio om daar te sporten. Op zich geen
slechte strategie lijkt mij dan?

JK:
Een zeer juiste
strategie inderdaad. Deze man neigt tot de categorie ‘ernstig overgewicht’,
heeft een hartinfarct (lees: levensbedreigend) gehad en heeft op de koop toe
ook nog een te hoog cholesterolgehalte (lees: ook bedreigend). In dat geval
rest er maar één ding: voedings- en beweegadviezen, gegeven door experts.

 

doc.: Sinds
de nieuwe voedingsrichtlijn van
de Gezondheidsraad is er natuurlijk veel veranderd als het gaat om hetgeen
Vadertje Staat ons adviseert te eten. Het Voedingscentrum heeft geprobeerd dat
te vertalen naar begrijpelijke en bruikbare informatie in de Nieuwe Schijf van Vijf.
Noten komen daar – als je het mij vraagt “gelukkig” – inderdaad wel in voor,
maar wat zijn noten nou precies?

JK:
Noten zijn droge
vruchten, meestal omhuld door een vruchtwand en ze groeien in bomen. Een soort
harde, houtachtige dop waar je vervolgens de in noot treft. Bekende noten zijn
cashewnoten, amandelen, hazelnoten, pecannoten en bijvoorbeeld walnoten, die we
allemaal, vermoed ik, wel kennen. Pinda’s worden ook wel aardnoten genoemd, die
groeien dus juist niet in bomen, maar hebben soortgelijke eigenschappen als
‘echte noten’.

doc.: Maar
nu even terug naar essentie: Noten nuts
of juist die diëtist van toen? Ik ben natuurlijk maar een simpele theoreticus
die e.e.a. praktisch behapbaar probeert te maken… Met andere woorden: vindt ‘de
diëtist’ die noten echt zo slecht?

JK:
No nuts, no glory is
een uitspraak die ik soms weleens gekscherend tegen mijn cliënten uitspreek. En
hoewel deze uitspraak een humoristisch karakter heeft, is het zo waar als maar
kan. Noten slecht? Onzin! Noten vervullen een zeer belangrijke rol in ons
voedingspatroon. Denk aan eiwitten, vitamine e en ijzer. Maar het belangrijkste
wat in noten zit zijn de goede vetten die juist beschermend werken tegen hart-
en vaatziekten en ook nog eens het slechte cholesterolgehalte in het bloed kunnen
helpen verlagen. Win-win situatie! Kortom, noten moet je juist wél geven aan
deze man. Let alleen wél op de dosis waarin je iets geeft. Noten bevatten door
de vetten inderdaad wat meer calorieën, waardoor het energierijke producten
zijn. En wanneer je veel van zulke hoog-energieproducten eet, bestaat de kans
dat je aan het einde van de dag te veel energie binnenkrijgt. Dat kan op lange
termijn leiden tot gewichtstoename. Nogmaals, dit gebeurt wanneer je te veel
neemt. Eet daarom als richtlijn per dag gewoon 1 handje ongezouten noten. Voor vegetariërs
en vegans mag dit overigens wel meer zijn!

 

doc.: Fijn
om te horen Jonathan! Nu, zelf ben ik er geen voorstander van reductionistisch
te kijken naar eten. Zonder context geloof ik eigenlijk niet zo in
calorieën. Wat is volgens jou het allerbelangrijkste
als het gaat om het (na)leven van een gezond voedingspatroon?

JK:
Het draait inderdaad
niet alleen maar om calorieën. Het belangrijkste is dat er samenhang is tussen
alle voedingsstoffen bij elkaar en er sprake is van balans. Leg de focus op
voedzame producten die je vervolgens consumeert op een gebalanceerde manier. En
besef je daarbij goed dat het nooit om één product of één voedingsstof gaat. Zo
werkt de natuurlijk simpelweg niet.

 

doc.:
Dankjewel voor je bijdrage Jonathan, hebben we dat weer opgehelderd!

JK:
Uiteraard heel graag gedaan Samef 😉

Over
Jonathan Klaassen:
Jonathan is afgestudeerd diëtist aan de
Hogeschool van Amsterdam. Naast zijn werk als diëtist en voedingscoach ziet hij
schrijven als één van de betere manieren om de werkelijkheid om hem heen
gestalte te geven. Dit schrijven combineert hij met zijn passie voor voeding
waaruit artikelen ontstaan. Serieuze zaken met humor presenteren.
Voedingseducatie geschreven op een eigenzinnige manier, maar met oog voor kwaliteit
en verdieping. Dat is Jonathan Klaassen. www.jonathanklaassen.nl