Cortisol: vaak het ‘ Stresshormoon’ genoemd. Cortisol heeft niet zo’n beste reputatie. Velen van jullie zullen het associëren met Burn-out, stress, spanning en niet per sé met beter presteren. Toch is cortisol in eerste instantie een nuttig hormoon, omdat het ons helpt stressvolle situaties beteraan te kunnen.

Wanneer je in een stressvolle situatie terechtkomt, zal het lichaam meer cortisol aanmaken. Het maakt zich klaar om te vechten of tevluchten, door de hartslag te verhogen, de spierspanning te verhogen, je cognitieve vermogens effectiever te benutten en meer van dit positiefs. Vroeger was dit superhandig als je bijvoorbeeld een wild dier tegenkwam en je snel moest kunnen reageren om jezelf in leven te houden. Echter, de enige wildedieren die ik in Amsterdam nog wel eens zie, zijn de flamingo’s als ik langs Artis fiets, en daar gaat mijn overlevingsmechanisme niet van loeien.

Tegenwoordig wordt dit stresssysteem (waarbij ook Adrenaline en Noradrenaline een rol spelen) geactiveerd door een heel scala aan andere bedreigingen, waaronder psychische stress. Bijvoorbeeld een examen, een nieuwe sociale situatie of ’s avonds laat in je eentje door een donker park lopen enop je hoede zijn. Het lijkt er op dat we met de jaren meer en meer bedreigingen ervaren, en dus meer stress.

Wanneer jouw lichaam nagenoeg continue onder stress staat (bijvoorbeeld als je altijd 110% geeft tijdens je werk, relatieproblemen hebt, of gewoon duizend dingen in de agenda hebt staan) krijg je een overkill aan cortisol. In sommige gevallen kan het systeem zichzelf niet meer uitzetten en kan je door het constant verhoogde cortisollevel klachten ontwikkelen. Slaapproblemen, geheugenproblemen, moeheid, spijsverteringsklachten, prikkelbaarheid en afbraak van spieren zijn hier voorbeelden van. Als dat dan allemaal weer te lang duurt, kan je in een burn-out belanden, en daar kom je helaas niet zomaar weer uit.

Wat helpt nou eigenlijk tegen een constant te hoog cortisollevel?

1. Muziek. Stimuleer de frontale lob in je brein, waardoor de aanmaak van cortisol minder kans maakt. Er is zelfs een playlist met (wetenschappelijk onderzocht) de meest ontspannende muziek voor je brein ooit.. klik hier voor deze bijzondere lijst.

2. Empathie. Doe dingen met gevoel, werk, kook, ontmoet met empathie. Wanneer je je probeert te verplaatsen in anderen wordt wederom je frontale lob gestimuleerd.

3. Leer. Nieuwe dingen leren regenereert je hippocampus (geheugencentrumpje) en je frontale lob, waardoor de aanmaak van cortisol kan worden geremd.

4. Slapen. Slapen brengt je brein tot rust, dus doe het met regelmaat en voldoende!

5. Beweging. Stimuleer je hippocampus en je frontale lob door voldoende te bewegen. Ga wandelen in je pauze, op de fiets naar je werk, baantjes trekken etc. Maar pas op! Te veel of intensief trainen kan de cortisollevels in je lichaam ook verhogen en daarmee juist je spieren afbreken.

Wat helpt jou ontspannen?

Heb je een vraag waarvan je wilt dat Julia er als psycholoog naar kijkt? Mail deze dan naar julia@peppermind-psychologen.nl.