“Breathing is the physical part of thinking and thinking is the psychological part of breathing” – Ayurveda

Wanneer je wel eens een yoga les volgt, is het je zeer waarschijnlijk opgevallen dat er bijna altijd wordt verteld dat je een beweging doet op een in- of op een uitademing en dat de ademhaling van groot belang is voor je practice. Ik heb mijn eigen yoga teachers vaak door de ruimtes horen roepen dat yoga zonder focus op je ademhaling een doodgewone workout is. Dat hele ademhaling-gedoe leek mij totale onzin. Waarschijnlijk wilden de docenten gewoon een beetje een interessant tintje aan de yoga les geven en liepen ze lekker spiritueel te doen om indruk te maken. Ik werkte zelf vooral gewoon heel hard mijn ‘asanas’ (poses). Kracht, balans, flexibiliteit en de technische tips en tricks stonden voor mij voorop.

Naar mijn idee ging het best lekker en ik maakte genoeg vorderingen, alleen bleven er een aantal docenten steeds tegen me roepen dat ik mijn ademhaling moest gebruiken! Waarom? Ik vond het gênant om zo hard en diep te gaan ademenen en het leek me ook niet echt iets waardoor ik beter zou gaan worden in mijn les. Het leidde me eigenlijk vooral af en het irriteerde me mateloos dat, steeds wanneer ik lekker in mijn lesje zat, er weer iemand in mijn oor schreeuwde: Adem dieper! Adem hoorbaar! Denk aan je ademhaling! Adem! Adem!Jemig, wat een geleuter vond ik het. Op een gegeven moment, werd het geschreeuw van een van mijn leraren, zo luid en zo eng, dat ik me er toch maar eens aan ging wagen. Ik was bijna bang dat, wanneer ik niet heel hard aan de slag ging met mijn ademhaling, het niet goed met me zou aflopen na deze les. Op dat moment besloot ik dus, met veel tegenzin, de stap over de adem-drempel dan maar te maken. Ik ben diep en luid en duidelijk gaan ademen. En toen, toen ik het dan eindelijk maar gewoon deed, tegen al mijn verwachtingen in, viel plotseling het kwartje. Totale verlichting, ruimte, euforie! What happened? Waarom had ik dit niet eerder ontdekt?!

Misschien was het voor mij na deze hemelse ervaring het handigst om eerst een uitleg te vinden, die iedereen die met beide voeten op de grond staat, begrijpt. We ademen om te leven. Dat was een goed, duidelijk en vrij essentieel eerste punt. We ademen in om zuurstof op te nemen in ons bloed en uit om koolstofdioxide via de longen weer naar buiten te laten. Je ademhaling is je contact met het autonome zenuwstelsel. Deze feitjes vond ik handig om voor ogen te houden om mezelf ervan te overtuigen dat je ademhaling wel degelijk effect kan hebben op de dingen die je doet.

Het grootste deel van je leven staat je ademhaling op een soort automatische modus en denk je er niet over na, maar wanneer je je ademhaling onder controle krijgt, je je er bewust van bent, merk je hoe veel invloed dit op je kan hebben. Bij de ademhaling tijdens een yoga les adem je eigenlijk zo goed als altijd in en uit door je neus. Je inademing is net zo lang als je uitademing en zo creëer je een soort ritme voor jezelf om op te bewegen. Je ademt via de neusholte, zodat de adem meer gezuiverd naar binnenkomt. Je vult jezelf op een inademing langzaam volledig met lucht, via je keel, je borst, je flanken tot diep onder in je buik en op een uitademing maak je jezelf weer helemaal leeg. Wanneer je de yoga ademhaling toe gaat passen, komt er zo meer zuurstof in je bloed, waardoor je je energieker en fitter gaat voelen. Je benut je longen volledig en zorgt er zo voor dat er meer zuurstof beschikbaar is voor hersenen, je spieren, je organen, je hele lichaam.

Naast de fysieke werking, geeft de adem je ook de ruimte voor meer bewustzijn. Je bent meer gefocust en je hebt controle over je lichaam en geest. Wanneer je je ademhaling intenser maakt, wordt het effect van je oefeningen groter. Zeker in de yogahoudingen kun je meer ruimte en ontspanning creëren door je bewust te zijn van je ademhaling. Waar de adem zich in het lichaam bevindt en de manier waarop je ademhaalt is een duidelijke reflexie van je gemoed. Je gaat bijvoorbeeld diep zuchten wanneer je het zwaar hebt, snel en hoog in je borst ademen wanneer je gehaast of zenuwachtig bent, etc. Een goede inademing voedt je en geeft je nieuwe energie en een goede uitademing zorgt er voor dat je meer lichamelijk en emotioneel kunt ontspannen en los kunt laten. De ademhaling is een deel van het hele yoga systeem. Prana is sanskriet voor je levensenergie en met Pranayama leer allerlei technieken om de ademhaling te ontdekken en op verschillende manieren te gebruiken. Je leert je eigen levensenergie te beïnvloeden, om jezelf zo op te kunnen laden, te resetten, een boost te geven, jezelf eens goed schoon te vegen en goed voor jezelf te zorgen.

Voor mij was het misschien handig geweest eerst een beetje uitleg te krijgen, misschien had ik dan veel eerder het licht gezien. Maar toch was het zeer de moeite waard, eindelijk wat meer aandacht te geven aan mijn adem! Ik hoop nu dan ook dat iedereen die zich aan een yoga lesje waagt, of wellicht gewoon iedereen die dit leest, een klein beetje meer waardering krijgt voor deze onzichtbare, bewegende lucht. Je hebt het altijd bij je en wellicht kun je je gewone, alledaagse adem, zo ineens verheven tot ware kunst.