Zo luidde het onderwerp van het bericht welke
ik enige tijd geleden binnen kreeg met de vraag om hier eens iets over te
schrijven. In het bericht stond (uiteraard met consent geplaatst): “…Sport is
mijn leven. Als ik een dag zonder ga, dan ben ik echt niet meer te genieten. Ik
sta om 6 uur op om 10 km te gaan hardlopen en in de avond doe ik fanatiek mee
aan crossfit. Soms nog een yogales hier, of een zaktraining daar. Ik probeer
dit minimaal 5 a 6 dagen in de week te doen. Gelukkig heb ik geen gezin, want minder
dan dit kan niet, dan word ik namelijk gek!”.

Ook ik vind het heerlijk om te sporten en
merk op de momenten dat het mij niet lukt om te gaan sporten, dat het een
enorme weerslag heeft op mij. Mijn lichaam voelt alsof alles vast zit, ik voel
mij onrustig en het lukt mij vaak niet om te ontspannen. Ik heb het nodig om
even dat stukje mentale ontspanning te kunnen bereiken, even uit de dagelijkse
hectiek en niks anders dan mijn hoofd te legen zodat ook mijn lijf kan
ontspannen. Ik begrijp dus heel goed dat mensen verslaafd kunnen worden.

Uiteraard is regelmatig bewegen gezond. Een
sportverslaafde beweegt echter niet regelmatig, het is iemand die vrijwel elke
dag sport. Hij of zij voelt zich slecht als hij/
zij niet traint en negeert blessures om koste wat het kost te blijven trainen.
De sport is een ritueel waar niet van mag worden afgeweken en waaraan de
persoonlijke omgeving ondergeschikt is. Het typerend beeld is dat mannen vooral
hun familie en vrienden verwaarlozen, vrouwen laten het sporten eerder ten
koste gaan van hun werk.

Vaak is het van belang om te begrijpen waarom
iemand zoveel sport; soms is het namelijk een ‘echte’ verslaving, soms betreft
het dwangmatig gedrag. Het verschil tussen een verslaving en dwangmatig gedrag
zou je kunnen zien als volgt: Bij verslavingen streven wij naar het euforisch,
plezierig, gevoel welke wij ervaren na het gebruik van het verslavingsmiddel of
bij het uitvoeren van bepaald gedrag. Omdat mechanismen binnen ons brein zorgen
dat er gewenning optreed, merk je dat de behoefte en drang steeds meer toe neemt
en men ook in toenemende mate op zoek gaat naar het middel danwel het uitvoeren
van het gedrag, ongeacht de negative consequenties.

Wanneer wij het over dwangmatig gedrag
hebben, gaat het niet om de euforie, het plezier, welke wij halen uit het
sporten in dit geval, maar ervaart iemand obsessies
over het uiterlijk dat het dusdanig afwijkend is, in de vorm van (vaak
onbewust) heftige herhalende en aanhoudende gedachten, impulsen of
voorstellingen welke ongewenst zijn. Zij voelen zich gedwongen om compulsieve
repetitieve handelingen in reactie hierop, volgens bepaalde regels uit te
voeren.

Welke er ook sprake van is, het ontstaat vaak
geleidelijk. Het begint allemaal met het regelmatig onze sport gaan beoefenen
en op de een of andere wijze getriggert worden om excessief gedrag te gaan
vertonen. Hoewel er nog relatief weinig onderzoek naar sportverslaving is
gedaan, wordt veronderstelt dat aangeboren drang tot perfectie, afwijkingen in
je hormoonhuishouding bv. een tekort aan serotonine (ook wel bekend als het
blij-maak hormoon), zelfs de maatschappij van tegenwoordig welke veel nadruk legt
op ideale lichaamsvormen, als kwetsbaarheden gezien kunnen worden in het
ontwikkelen van een sportverslaving.

Wees gerust en geniet vooral van je
sportroutine. Er is heel wat nodig om het label ‘sportverslaafde’ te krijgen.
Baart het je toch zorgen en merk je vooral dat je er zelf (of je omgeving) veel
last van hebt? Allereerst is het dan van belang om te kijken waarom je doet wat
je doet. Sport je excessief en merk je dat je steeds meer het euforie gevoel
nastreeft of merk je toch dat het een wat dwangmatig karakter heeft? Vaak helpt
het om eens met de mensen in je omgeving erover te praten. Sporten kan zeker je
levenskwaliteit verhogen, maar kijk uit wanneer het sporten je hele leven gaat
bepalen en je merkt dat je continu sociale afspraken afzegt, geen rustpauzes
inlast en niet naar signalen van je lichaam luistert.

Kom je er niet uit? Dan kan het handig zijn
om met je trainer, huisarts of een psycholoog te gaan praten. En worst case
scenario, sportverslaving of toch dwangmatig sporten, het is fijn om te weten
dat het goed behandelbaar is.

Herken jij jezelf of iemand anders hier ook
in en kun je nog wat aanvullende tips gebruiken
?
Ik ben benieuwd!

Liefs,

Ayeh