Onze voeten krijgen veel te weinig aandacht en worden zwaar ondergewaardeerd. Wanneer je ze jaar na jaar voor lief neemt, ze iedere ochtend in je schoenen propt en ze je overal naar toe laat dragen zonder ze ooit een keer te onderwerpen aan een onderhoudsbeurt, kunnen ze je het ontzettend moeilijk gaan maken. En vaak hebben we niet eens in de gaten dat het helemaal van daar komt. Pas op het moment dat er zich echt een serieus probleem voordoet, gaan we er eens naar kijken. Het resultaat is dat zo’n zeventig procent van de mensen gedurende zijn of haar leven op een of andere manier last krijgt van zijn of haar voeten. En in de meeste gevallen was dit gemakkelijk te voorkomen.

Zelf heb ik mijn hele carrière als danseres van de kaart moeten vegen vanwege één enkel gewrichtje in mijn voet. Pas jaren later, toen ik begon met het volgen van yoga lessen, heb ik uitgevonden wat mijn voeten allemaal kunnen en dat een beetje aandacht een hoop goeds kan brengen voor je gehele lichaamsgestel. In sommige yoga lessen wordt er weinig aandacht besteed aan de voeten, maar wanneer je het geluk hebt iemand tegen te komen die de ‘yogi feet’ en ‘yogi toes’ de welverdiende aandacht geeft, kan ik je adviseren er gebruik van te maken alsof je leven er vanaf hangt. Door je voeten bewust te leren gebruiken geef je je hele lichaam ondersteuning, krijg je meer bewegingsvrijheid, heb je veel meer controle over je lichaam, kun efficiënter stretchen en wordt je sterker. Het kan even duren voor het kwartje daadwerkelijk valt, maar wanneer je de magie van deze verfijnde vrienden hebt ontdekt, heb je een tool voor het leven.

Om te beginnen je eigen voeten een klein beetje beter te leren kennen is het handig eerst eens te voelen hoe je zelf van nature staat. Misschien heb je de neiging je gewicht meer naar de binnen- of de buitenkanten van je voeten te plaatsten. Wanneer de afstand tussen jou en je voeten inmiddels zo groot is geworden dat je dat niet echt bewust kan voelen, kun je sowieso vaak aan de zool van je eigen schoenen zien waar het het meeste afgesleten is en waar dus meer druk op staat. Om je in ieder geval eens bewust te zijn van je voeten is het een mooie oefening om simpelweg met beide voeten (op heupbreedte) op de grond te staan, in tadasana of mountain pose, en je ogen te sluiten. Begin vervolgens je gewicht van voor naar achteren en van rechts naar links te verplaatsen, misschien maak je wat cirkeltjes, en observeer wat er gebeurt.

Hoe meer bewust je bent van hoe je op je voeten staat, hoe beter je gaat waarnemen hoe je je gewicht over je hele voet kunt verdelen en vanaf je voeten bouw je een goede lichaamshouding op, die een hoop spanning en overbelasting in de rest van je lichaam kan voorkomen of verhelpen. Wanneer je de zijkanten van je voet stevig in de grond duwt en je voetboog optrekt activeer je automatisch je enkel en voel je dat je je energie omhoog stuurt, terwijl je een stevige basis op de grond hebt. Vanuit hier kun je de, binnen de yoga “oh, zo belangrijke”, bandhas gaan gebruiken. Wanneer je vervolgens ook je tenen gebruikt, kun je heel genuanceerd je gewicht verdelen en aanpassingen maken, wat een uitkomst is in balance poses.

Ook wanneer je je voeten niet meer op de grond hebt is het enorm waardevol om ze toch te blijven gebruiken. In arm balances of inversions kun je door je voeten actief te houden alles energieke en langer houden en zo gecontroleerd je eigen lichaam ‘temmen’. Of wanneer je stretches doet kun je door je voeten actief te gebruiken overbelasting, verrekking en blessures voorkomen. Wellicht heb je je er niet echt vaak mee bezig gehouden, maar in tegenstelling tot onze vingers, kunnen veel mensen hun tenen niet allemaal afzonderlijk bewegen. Heeft iedere teen wat eigen ruimte of worden er één of twee verdrongen door de rest en wreed opzij geduwd? En kun je je tenen allemaal los van elkaar spreiden of plakken er een paar aan elkaar vast alsof ze bff’s zijn? Misschien is het een idee om eens te proberen of je ze kunt omtoveren in ‘yogi toes’ ofwel je voet te strekken en je tenen wat naar je toe te trekken en zo wijd mogelijk te spreiden. Misschien ziet het er op het eerste gezicht een beetje vreemd uit, omdat we gewend zijn aan onze kluitjes die de hele dag klef onze schoenen gevangen zitten, maar wanneer je het een paar keer geprobeerd hebt, weet je hoe fijn het is wanneer ze soepel, sterk en mobiel worden.

Er zijn tal van oefeningen te bedenken waarin je voeten of zelfs alleen je tenen een wereld van verschil maken. Wanneer je in een side plank staat en je voeten niet actief zijn, maak je de oefening enorm zwaar. Wanneer je je tenen spreidt en je voeten tegen elkaar aan knijpt, merk je ineens dat je jezelf een energy boost geeft en dat het een stuk gemakkelijker wordt. Ook scheelt het een hoop wanneer je het simpelweg gebruikt als ‘afleidingsmanoeuvre’ tijdens je oefening. Wanneer je focust op je voeten en er hard mee aan de slag gaat vergeet je dat je in een side plank staat en dat je zometeen via chaturanga de rest van de sequence nog af moet gaan maken.
Wanneer je het al benauwd krijgt bij woorden als ‘balance’, ‘inversion’ en ‘side plank’ is het misschien een idee om te beginnen met de meest effectieve oefening aller tijden …………. je schoenen uittrekken zo vaak het kan en op je blote voeten rond wandelen. Rol je voet eens over een tennisbal heen en weer om het allemaal een beetje soepel te houden en de bloeddoorstroming te activeren. Op het moment dat je de connectie met je eigen voeten echt hebt hervonden, ga je merken dat je een hoop aan ze hebt, zowel op je yoga matje als in je dagelijks leven!
Namaste!

Oefeningen & aandacht:
Zoals gezegd is het het een goed idee om zo veel mogelijk op blote voeten te lopen. Geef ze eens wat vrijheid! Ook de tennisbal is handig om je voeten te masseren en soepel te houden. Veel yogi’s houden ervan lekker rond te lopen met een paar goedkope teenspreiders (die dames gebruiken tijdens het lakken van hun teen nagels). Eigenlijk gebruik je je voeten in bijna iedere houding. Het werkt altijd als stevig fundament, voor je alignment en je balans. Hieronder een paar poses waarin je kunt oefenen je voeten goed te gebruiken.
Vrksasana (Treepose) Begin met beide voeten op de grond (tadasana of mountain pose). Spreid je tenen uit elkaar en plaats ze één voor één stevig en zo wijd mogelijk uit elkaar terug op de grond. Misschien verplaats je je gewicht een beetje naar voor en naar achteren om het centrum van je lichaam te vinden. Vanaf hier breng je een knie omhoog, pak je je enkel vast en plaats je je voet zo hoog mogelijk aan de binnenkant van je bovenbeen. De tenen van deze voet wijzen naar beneden. Plaats je handpalmen tegen elkaar aan voor je borstbeen en zoek je balans. Duw je voet stevig tegen je bovenbeen aan, maar vooral je bovenbeen tegen je voet en ben je bewust van je voet op de grond. Duw de vier hoeken van je standvoet stevig in de grond, verdeel je gewicht gelijkmatig over deze punten en gebruik je tenen om je balans te blijven zoeken. Lift jezelf vanuit je heupen omhoog, reik het kruintje van je hoofd omhoog en wanneer je je balans hebt gevonden kun je je armen omhoog uitstrekken.

Garudasana (Eagle pose) Begin met beide voeten op de grond. Breng je gewicht vervolgens op één voet, buig je knieën lichtjes en breng je ene knie over de andere. Klem je bovenbenen stevig tegen elkaar aan en wanneer mogelijk kun je de voet van je bovenste been achter de kuit van het standbeen haken. Breng vervolgens je armen voor je en kruis je armen in tegenovergestelde positie als je benen over elkaar heen en probeer je handpalmen tegen elkaar aan te plaatsen. Misschien kun je je knieën dieper buigen, je zitbotten naar achter duwen, maar je borstbeen hou je omhoog gelift en misschien kun je je onderarmen en verticaal wat omhoog brengen. Ook hier gebruik je je standvoet bewust om jezelf een stevig fundament te geven in de houding.

Yogi toe lock
Je brengt je middel- en wijsvinger tussen je grote teen en de teen ernaast en haakt ze er omheen. Je duim komt aan de buitenkant van je grote teen. Hier kun je in vele yoga poses gebruik van maken. Je kunt hier je een hoop energie mee activeren in je houdingen, je hebt een goede grip en je kunt de weerstand tussen je hand en je voet, je arm en je been, gebruiken om je balans te zoeken of om dieper in een pose te komen en intenser te stretchen.
Vasisthasana of Side Plank pose Begin in een hoge plank. Handen onder je schouders en zorg dat je niet in je rug en schouders hangt en je core actief is. Breng vanaf hier je gewicht op één arm en verleng je andere arm in een verticale lijn omhoog, in een lange lijn met je onderste arm. Plaats je ene voet op je andere en houd de benen en voeten actief. Wanneer je stevig staat kijk je omhoog naar de vingers van je bovenste hand. Wanneer je stevig in deze houding staat kun je allerlei variaties doen. Je kunt je bovenste been omhoog, de lucht in tillen. Ook kun je de voet van je bovenste been, net zoals in tree pose aan de bovenkant van je bovenbeen plaatsten of je knie omhoog reiken. Houd je voeten altijd actief. Wanneer je wilt kun je ook proberen je knie omhoog te brengen. Hier kun je gebruik maken van de yogi toe lock. Pak met je bovenste hand je grote teen vast en kijk of je je je been een stukje of helemaal omhoog uit kan strekken.