Een tijdje geleden
ontving ik een
bericht van vriend en Wim Hof protegé Bart
Scholtissen.
Bart heeft een achtergrond als neurowetenschapper en is gespecialiseerd in
veranderprocessen. Door het vinden van focus leert hij mensen omgaan met
fundamentele veranderprocessen en weer balans te vinden in het leven. Er
verandert veel tegenwoordig, vooral rondom eten. De balans lijkt verstoord. Zo
legde Bart mij dus onlangs de kokoskwestie voor. Want kokos is hip. Kokoswater,
kokosolie of -boter zo je wilt. Meestal is het namelijk een vaste substantie.
Behalve in de zomer, als het echt warm is. Maar de zomer is voorbij en de vraag
blijft hangen: hoe zit dat nou met kokosvet?

De essentie

Het is goed om de essentie van vetten even op te frissen. Want, jarenlang
zijn we bang gemaakt voor vet. We vermeden vet en aten light en low-fat. Dat waren dan vaak
gemodificeerde producten die extra koolhydraten behoefden om te compenseren
voor een gebrek aan mondgevoel en smaak.

We zijn er dan ook niet gezonder op geworden. Niet het minst omdat alle vetten zo veel mogelijk vermeden
werden, ook de gezonde vetten. En ja, ik hoor cliënten ook nu nog vaak ten
onrechte producten afwijzen omdat ze een aanzienlijk deel vet bevatten.

Ons lichaam heeft vet nodig en wel vanwege 3 belangrijke functies (er zijn
er overigens meer), namelijk:

· Vet voorziet ons van
brandstof

· Vet helpt vitamines te
absorberen

· Vet vormt een
belangrijke bouwstof van alle celwanden

Kokosvet

Kokosvet is een vetsoort die ons verwart. Het is van oorsprong een
plantaardig vet, maar het is hard type met veel verzadigde vetten. In onze
collectieve perceptie staan plantaardig en verzadigd al jarenlang haaks op
elkaar: de eerste zien we als ‘goed’ en de laatste als ‘slecht’. Goed voor hart
en vaten versus slecht voor hart en vaten.

Een unieke soort

Een snelle google-search laat zien dat kokosvet bijna 90% verzadigd vet
bevat. Meer dan tweemaal zoveel als varkensvet bijvoorbeeld. Onlangs kopte een rubriek in de Volkskrant daarmee. Een beetje
bangmakerij als je het mij vraagt, want het gaat niet alleen om de hoeveelheid,
maar ook om de samenstelling van het (verzadigde) vet.

1. Kokosvet boost namelijk
het HDL-cholesterol meer dan vele andere vetsoorten, door de hoge concentratie lauric acid dat het bevat [1]. HDL-cholesterol, kan helpen de vaten te beschermen,
mits het LDL-cholesterol niet te hoog wordt.

2. Bijkomend voordeel is dat kokosvet door de hoge
concentratie verzadigde vetten behoorlijk stabiel is bij hoge temperaturen en
daardoor niet snel zal verbranden. Vergelijk het maar eens met oliën zoals
olijfolie. Veelal onverzadigde vetten, die bij verhitting veel sneller gaan
roken en donker verkleuren, een teken van verbranding.

3.
Daarnaast
bevatten plantaardige vetten meer dan “alleen maar vet”, ze zijn dragers van
antioxidanten en bioactieve stoffen [2,3] die bijdragen aan een goede
gezondheid.

De realiteit

Bovenstaande klinkt hoopvol. De positieve eigenschappen van kokosvet worden
echter vaak sterk uitvergroot en voorstanders van kokosvet onderbouwen hun
stellingname met argumenten dat inheemse volkeren in de tropen grote
hoeveelheden kokosvet consumeren. Het is goed om vanuit een holistisch
perspectief te realiseren dat deze volkeren een volkomen ander eetpatroon
hebben. Ze voeden zich veelal plantforward.
Eten zeker niet processed. De
combinatie van een dikke reep melkchocolade afgetopt met een vette lepel
kokosvet kennen ze niet. Een dergelijke combinatie gaat je hier dus
waarschijnlijk ook niet helpen aan een betere gezondheid. Denken dat kokosvet
in onze maatschappij dé nieuwe holy grail
zou kunnen zijn tot een betere gezondheid is dan ook niet juist. Noem het
gerust naïef.

Kokosvet laat het cholesterol stijgen…maar in mindere mate dan boter!

In lijn met
bovenstaande publiceerden onderzoekers vorig jaar in Nutrition Reviews over het effect van kokosvet op een van de
voornaamste bedreigingen van gezondheid: hart- en vaatziekten. Ze concludeerden
dat kokosvet momenteel nog onvoldoende onderbouwd het risico op hart- en vaatziekten
vermindert [4] . Zo lieten de
onderzoekers zien dat kokosvet het bloedcholesterol laat stijgen (zowel HDL als
LDL cholesterol) in vergtelijking tot onverzadigde oliën zoals zonnebloemolie
en olijfolie, maar in mindere mate dan boter…

Nieuwe focus

Zo cirkelen we almaar rond. Hoe meer we denken te weten, hoe meer vragen
ontstaan. Ook ik raak af en toe verward en dat zet me aan het denken. Is het hacken van het grote voedingsvraagstuk
misschien wishful thinking? Of kijken
we verkeerd? Te gefocust misschien? Zullen we ooit antwoorden vinden in het
verder reduceren van één enkel voedingsmiddel of nutriënt? Ik geloof dat het
tijd wordt voor verandering, een nieuwe focus. Laten we in onze bescheidenheid
grootser durven denken. Holistisch. Reductionisme heeft ons gebracht waar we nu
staan: we weten veel, maar kunnen er niks mee; we komen niet tot de essentie.
Na 100 jaar voedingswetenschap zijn we eigenlijk gewoon terug bij af. Let’s reconsider food as a whole – beyond
wholefoods
dus. Een nieuwe focus. Een nieuwe balans!

#enjoyhealth!

The doc.

– Samefko