“The human mind is like a drunken monkey… that’s been stung by a bee…”, Bikram

Ik woon inmiddels al een hele lange tijd op mijn vertrouwde plekje en ik had het idee mijn huiskamer eens een goede opknapbeurt te geven. Toen ik dat besloot ben volledig voorbij gegaan aan het feit dat alles leeg moest en er een paar dagen hard werkende, logge mannen aan het hakken, zagen, boren, brommen en rotzooi maken zouden zijn. En ik heb het daarnaast best een beetje druk met andere zaken en deze blog moest ook nog geschreven worden. Om even een beeld te schetsen, ik heb een minuscuul plekje kunnen vinden in mijn slaapkamer (voor nu meer een opslagruimte), waar ik me met mijn MacBook geïnstalleerd heb, op een open plekje op de bank naast mijn bed met net nog net genoeg ruimte tussen de tafel en stoelen, de tv, lampen, accessoires, planten, boeken en elpees om mijn benen er tussen te proppen. En in deze positie moest ik me dus gaan focussen op het schrijven van deze blog. Toen ik eindelijk zat, mijn laptop had opengeklapt had en aan de slag wilde gaan, sloegen mijn gedachten per direct volledig op hol. Door de drukte en de chaos om mij heen draaide alles door en gingen mijn gedachten alle kanten op, behalve de goede. Ik bedacht me wat er allemaal kon gebeuren wanneer die mannen niet op tijd klaar waren, wat er allemaal verkeerd kon gaan, dat ik haast had met het schrijven en dat dit zo toch niet werkt en wat als, wat als, wat als.

Opeens besefte ik me dat de “Monkey Mind” mij volledig in zijn macht had weten te krijgen. Een gegeven waar ik veel over geleerd heb en waar ik ook altijd interesse voor heb gehad vanaf het moment dat ik dit tegenkwam binnen de yoga. Wanneer je leert beseffen wat er in je eigen hoofd gebeurt, wanneer je hier wat afstand van kunt nemen en kunt observeren wat deze drukte te weeg brengt, merk je dat het wel degelijk onder controle te krijgen is. En ik kan je garanderen dat je dan iets hebt ontdekt wat een grote aanwinst kan zijn voor de rest van je leven.

Meer dan 2500 jaar geleden probeerde Boeddha de mens al te laten begrijpen wat er zich allemaal afspeelt in hun hoofd. Hij omschreef de menselijke geest als overladen met rondspringende, hysterische apen die het daar tot in de oneindigheid onrustig maken. En ieder mens heeft deze privé jungle in zijn of haar bezit. Door meditatie, uit eigen ervaring en door het observeren van vele mensen heeft Boeddha geleerd dat de Monkey Mind wel degelijk te temmen is en tot op de dag van vandaag proberen mensen wereldwijd het getetter van de apen in hun eigen bovenkamer een beetje tot rust te brengen met de methodes van Boeddha. Door naar jezelf te luisteren en jezelf beter te leren begrijpen kun je ontdekken hoe je rust en overzicht kan vinden.

Dat de mens in staat is te denken is natuurlijk van grote waarde in ons leven, maar het maakt het leven voor menigeen op bepaalde momenten vaak ook zwaar en ingewikkeld. Ons dagelijks leven en alles wat daarin gebeurt geeft constant reden om aan het denken te slaan. Over alles hebben onze gedachten een oordeel, op alles is er commentaar en altijd schreeuwen zij om aandacht. De gemiddelde mens heeft zo’n 80.000-100.000 gedachten per dag, waarvan de meeste eindeloze variaties zijn op steeds maar weer dezelfde zaken.

The monkey mind is de criticus binnen in jezelf. Het gedeelte van je hersenen waarin zich dit afspeelt staat het dichtst bij je ego, die altijd vertelt dat het beter moet, meer, groter, sneller. Veel van de hardst schreeuwende gedachten gaan over angsten, zorgen en onzekerheid. Ze waarschuwen je voor wat er allemaal verkeerd kan gaan, wat je nog moet doen, wat niet kan, wat wel moet, etc. Een vermoeiende bedoeling, waar je het liefst vanaf wilt. Toch moet niet gaan proberen deze gedachten te verbannen, want een gevecht met de apen in je hoofd ga je namelijk nooit winnen. En het is ook niet de bedoeling om het denken te stoppen, maar om je bewust te worden wat er zich afspeelt daar en er mee te dealen.

Boeddha heeft zijn studenten geleerd hoe je meditatie kunt gebruiken om de chaos in je hoofd te bedaren. Dus niet door er de strijd mee aan te gaan, maar door je eigen gedachten bewust te observeren, te focussen op je adem of een mantra en zo je geest te kalmeren. Niet dat dat na een keertje 5 minuten zitten ineens gaat gebeuren, maar met een regelmatige meditatie is er een hoop te winnen.

Wanneer je mediteert doe je niets anders dan je aandacht niet mee te laten gaan met wat er allemaal in je hoofd geroepen wordt. Je kiest er bewust voor om je aandacht op iets anders te richten, zoals bijvoorbeeld je ademhaling. Ieder moment blijf je je ervan bewust dat je je niet laat overhalen mee te gaan in je gedachten. De uitdaging is dan ook niet om je gedachten stil te krijgen, maar om je aandacht, met een enorme dosis geduld, te verplaatsen, keer op keer, zonder oordeel en zonder geïrriteerd te raken. Daarnaast probeer je in het moment te zijn en je aandacht niet aan allerlei dingen tegelijkertijd geven. Wanneer je je steeds opnieuw focust op wat je nog moet doen of op dingen die al zijn gebeurd, in plaats van wat er op dit moment aan de hand is, dan stimuleer je de gedachten om op hol te slaan.

Toen ik me in dit geval bewust werd van mijn eigen monkeys was de vrede snel wedergekeerd in het apenrijk. De tekst was er zo en de mannen hebben mijn huis, zonder enige hulp van mijn gedachten, omgetoverd tot een mooi, strak paleisje. Appeltje, eitje dus wanneer je je apen tot rust brengt. Ik zou iedereen die wel eens last heeft van zijn of haar eigen jungle van gedachten zeker willen adviseren eens een rondje te maken in de dierentuin daarboven om te kijken wat voor soorten er bij jou allemaal te ontdekken zijn. Regelmatig mediteren, al is het maar een paar minuutjes, doet echt wonderen. Gewoon even niets doen, ademen en de rust volgt vanzelf.